Sa cida sulcitana. Dae su 15 a su 21 de gennàrgiu
Domingu 15: In Sant’Antiogu pro arrangiare s’istrada chi dae is Salinas andat a Ponti ant oberadu sale etotu. Sende ca in custu momentu sa rechesta de sale, dae sa Sardigna e finas puru dae su Continente, est arta meda sa dita chi tenet sa cuncessione, pro istransire ritardos in is intregas at detzididu de prènnere is fossos in s’istrada cun su sale chi produsit. Candu si narat “l’arte di arrangiarsi”.
Lunis 16: Su responsàbile de s’Eurospin de Santu Giuanni Suèrgiu, candu at obertu su supermerca s’est acatadu chi ant tentadu de abèrrere sa cassaforte. A de note at sonadu s’allarme ma su dipendente de sa seguresa privada chi est andadu a controllare no at bistu nudda e at pentzadu chi fessit calincunu pilloneddu a fàere sonare s’allarme. Fatu istat ca a mangianeddu candu ant abertu su responsàbile s’est acatadu chi cun d-unu ismerigliu ant provadu a abèrrere sa cassaforte ma no nche sunt arrennèscidos. Is carabineris sunt indaghende.
Martis 17: Cunsiderende ca s’atu de inditu aprontadu dae su Comunu de Masainas pro incumentzare a incarrerare su REIS at creadu unu pagu de polèmica a intrus de is amministratziones de su PLUS de Carbònia – comente eus contadu cida passada – S’assessoradu a is polìticas sociales de sa RAS at mandadu unu comunicadu in contu de s’aplicatzione de sa L.R. 18/2016. In pagos faeddos sa RAS at ispiegadu ca totus is Comunos de Sardigna sunt lìberos de adotare dae sùbitu totus is atos chi ddos pertocant arrispetende is prioridades previstas dae sa delìbera de sa Giunta Regionale. Sa nota de s’Assessoradu sighit narende chi luegus s’at a mandare un’àtera comunicatzione in ue ddoe ant a èssere iscritas àteas ispecificatziones.
De siguru custa est una cosa bona e is Comunos chi ddu podent fàere ant guadàngiare tempus in s’aplicatzione de sa lege. Fatu istat ca at a èssere necessàriu unu traballu de istrutòria e de iscritura de is progetos chi at a rechedere tempus meda e chi at coinvòlgere una iscuadra manna de assistentes sociales e de espertos ma no est previstu dinari pro su potentziamentu de is risorsas umanas. Duncas, pro imoe e tanti paret chi a fàere partire su REIS at a èssere cosa bastante istentosa.
S’ispera est chi sa Regione donit inditos craros e chi fatzat a lestru a trasferire su dinari a is comunos.
Mèrcuris 18: est operativu dae 10 dies s’isportellu antiviolèntzia, una initziativa cuncordada dae is Comunos de su PLUS de Carbònia cun Sant’Antiogu cabufila. S’isportellu tenet duas sedes: una in s’ex tribunale de Carbònia e s’àtera est abundi sunt is servìtzios sociales de su Comunu de Sant’Antiogu (in arruga Risorgimento). Su servìtziu est obertu dònnia martis dae is 15.30 a is 17.30 in Carbònia, su cenàbara dae is 10 a is 14 in S.Antiogu. S’isportellu serbit massimamente pro is fèmminas e pro is minores ma podet èssere utilosu e de agiudu contras a dònnia forma de violèntzia. S’isportellu at a organizare, in collaboratzione cun is comunos, finas atziones de preventzione in is iscolas e in dònnia àmbitu sociale. S’assòtziu “Donne al traguardo”chi est incarrerende custa initziativa, luegus at a produsere materiale informativu chi at a èssere postu a dispositzione de sa gente in is logos pùbblicos.
In Santu Giuanni Suèrgiu ant postu su microchip a prus de 50 canes. S’Amministratzione Comunale, chi at organizadu custa initziativa, at torradu gràtzias a totus is citadinos chi registrende is animales insoru ant demostradu sensibilidade pro sa chistione de su randagismu.
Giòbia 19: un operàiu de 44 annos de Sant’Antiogu s’est fatu trufare on line. At rispùndiu a unu annùntziu in ue bendiant unu telefoneddu. S’operàiu at telefonadu e su chi dd’at rispùndiu dd’at nadu ca fiat su maresciallu de Carloforte e dd’at donadu puru s’apuntamentu a in Caleseda abundi atracat su traghetu. S’operàiu s’est fidadu e nche dd’at postu su dinari in sa poste-pay ma a s’apuntamentu non s’est presentadu nemus e duncas at presentadu sa denùntzia.
Is Carabineris de Carbònia ant denuntziadu a un’òmine de 70 annos chi nc’est intradu in su giardinu de su bixinu e dd’at arrogadu matas. Su tziu non s’est acatadu de is cartellos chi naraiant ca ddoe fiant is telecameras e duncas dd’ant cassadu aici e s’est pigadu una denùntzia.
Cenàbara 20: In Portescusi sa Guàrdia de Finantza ant denuntziadu una dita chi faghiat faturas farsa pro otènnere finantziamentos comunitàrios. Sa dita traballat in su setore de s’Allumìniu e at otentu 1,2 miliones de èuros de finantziamentu.
Is carabineris de Carbònia nc’ant lòmpidu a unu minorenne algerinu a su presone de Cuartùciu. Paret chi su piciocheddu, ospitadu in d-una comunidade, si siat furriadu a una operadora proite chi dd’iat certadu proite fiat castiende unu video pornogràficu cun su telefoneddu e in prus boliat a nche-ddu lòmpere a su centru de collidura de is migrantes in Assèmini. Dd’ant denuntziadu sùbitu a is Carabineris chi nche dd’ant arrestadu e portadu in presone.
Sàbudu 21: Est acabada una cida de tempus malu. Defatis domingu, lunis e martis at niadu in is montes de su Sulcis (lunis a meigama pro una mesoredda fiat bianca puru sa corona de Monte Narcau chi de artaria no allompit a 500 metros). Mèrcuris e giòbia sole a de die cun spera frida de tramuntana e a de note at ghetadu cilighia meda. Dae cenàbara a mangianu – in s’interis a is comunos est lòmpida s’allerta a colore de aràngiu – at furriadu a bent’sole, cosa chi at fatu artziare se temperadura. Cenàbara a note at atacadu a ghetara àcua a istracìa e finas làndiri mannu che nuxi finas a sàbudu meigama. A monte at pròpiu a istrossa, in is su sartu is travessuras de bentu ant ghetadu a pari pratzas e campusantos e iscosciadu naes de is matas. In Sant’Antiogu is undas ant fatu iscònciu in su lungomare, in Narcau su bentu nd’at sciusciadu calincunu muru bèciu, In Santadi si sunt pigadu su siguru e a mesu mangianu ant serradu is iscolas ( agrarias, elementaris e mèdias). A meigama nche fiat timoria pro is arrios proite s’àcua ddos at unfrados a lestru. A parte calincunu problema in Rio Murtas e in Villaperùicu, abundi su sìndigu at fatu intervènnere unu isgavadore de bonu mangianu a istupare coris, est andadu totu bene.
Custu tempus malu at fatu dannu a s’agricoltura: nd’at fatu caramare sa canciofa, abruxadu is ortalìtzias e sciusciadu aràngiu e madarinu in is giardinos. Ma dae s’àtera parte est siguru ca at mortu tzerpedderis e arresius e est lòmpia àcua meda a is digas ca fiant sciutas e finas is campos chi ant prenu a trigus e a loris.
Duncas sa nova de custa cida est: <<seus in su Sulcis e inoghe puru, candu si nde regordat, fàghet s’ierru>> e defatis fiat paricis annos chena de fàere frius aici e si nde fustus iscarèscidos de is temperaduras bàscias.
A ùrtimu lassade fàere a chini iscriet custa rubrica sa sòlita polèmica. A ita serbit a mandare allertas a is comunos si is sìndigos, chi sunt is primos responsàbiles pro se seguresa pùbblica (e sa gente comuna ddos circat pro dònnia cosa), non tenent a dispositzione personale e mezos? A ita serbit a tènnere su dinari blocadu non si non si podet fàere preventzione in su territòriu de cumpetèntzia insoru? Sa chistione est semprè cussa: est unu sistema abundi chini podet faghet de pancoddu (in italianu lo scarica barile) e su prus piticu, s’ùrtima arroda de su carru, in casu de disgràtzia pagat pro totus.
Roberto Pinna
